black hole

  B, ENG-THA

black hole

 

คำนาม black holes; หรืออาจจะเขียน blackholeblackholes

 

black hole หมายความว่า หลุมดำ ซึ่งคือวัตถุในอวกาศที่มีแรงโน้มถ่วงมหาศาลที่แม้แต่แสงยังไม่สามารถหลุดรอดออกมาได้

ภาพวาดแสดงให้เห็นถึงหลุมดำอยู่ในใจกลางของกาแล็คซี ภาพโดย NASA/JPL-Caltech

 

เนื่องจากแม้แต่แสงไม่สามารถหลุดรอดออกมาจากแรงโน้มถ่วงของหลุมดำได้เราจึงไม่สามารถมองเห็นมันได้ กล้องโทรทรรศน์อวกาศที่มีเครื่องมือพิเศษจะช่วยในการค้นหาหลุมดำ ซึ่งทำได้โดยใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศสังเกตุดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้ๆกับหลุมดำ เมื่อดาวฤกษ์อยู่ใกล้หลุมดำมันจะปลดปล่อยพลังแสงชนิดหนึ่ง พลังงานแสงชนิดนี้ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า นักวิทยาศาสตร์จะใช้ดาวเทียมและกล้องโทรศรรศน์เพื่อดูและศึกษาพลังงานแสงนี้

หลุมดำ (black hole) จะมีขนาดที่แตกต่างกัน นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าหลุมดำที่เล็กที่สุดจะมีขนาดประมาณเท่ากับอะตอมหนึ่งอะตอม ถึงแม้หลุมดำเหล่านี้จะมีขนาดเล็กแต่มวลของมันจะมีมากกว่าภูเขาลูกใหญ่ ๆ ลูกหนึ่ง มวลคือจำนวนของสิ่งที่ประกอบเป็นและอัดอยู่ในเป็นวัตถุนั้น

หลุมดำอีกชนิดหนึ่งจะเรียกว่า สเตลลาร์ (stellar) ซึ่งหลุมดำประเภทนี้ก่อตัวหลังจากดาวฤกษ์ตายยุบตัวลงและระเบิด สเตลลาร์จะมีมวลมากดวงอาทิตย์ประมาณมากสุดถึง 20 เท่า ในกาแลคซีทางช้างเผือก (Milky Way) ของเราจะมีสเตลลาร์จำนวนมากมาย

ภาพถ่าย X-ray ของ Sagittarius A ภาพโดย NASA/UMass/D.Wang et al., IR: NASA/STSc

 

หลุมดำ (black hole) ที่ใหญ่ที่สุดจะถูกเรียกว่า หลุมดำมวลยิ่งยวด หรือ ซูเปอร์แมสซีฟ (supermassive) ซึ่งจะมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ล้านดวงรวมกัน นักวิทยาศาสตร์พบหลักฐานว่ามีซูเปอร์แมสซีฟอยู่ที่ใจกลางของทุก ๆ กาแลคซี และหลุมดำซูเปอร์แมสซีฟของกาแลคซีทางช้างเผือกของเรามีชื่อว่า ซาจิเทียรัส–เอ (Sagittarius A) ซาจิเทียรัส–เอ มีมวลเท่ากับดวงอาทิตย์ 4 ล้านดวงที่อัดอยู่ในพื้นที่ขนาดเท่ากับลูกฟุตบอลขนาดใหญ่หนึ่งลูก

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าหลุมดำขนาดเล็กเกิดขึ้นเมื่อจักรวาลเริ่มต้นเกิดขึ้น หลุมดำสเตลลาร์จะเกิดขึ้นเมื่อแกนของดาวฤกษ์ดวงหนึ่งเกิดยุบตัวอัดกันซึ่งเมื่อสิ่งนี้เกิดขึ้นมันจะทำให้เกิดการระเบิดอย่างรุนแรงที่เรียกว่าซูเปอร์โนวา (supernova) ซูเปอร์โนวาคือการระเบิดที่รุนแรงทำให้บางส่วนของดาวฤกษ์นั้นกระจัดกระจายไปในอวกาศ และนักวิทยาศาสตร์เชื่อด้วยว่าหลุมดำซูเปอร์แมสซีฟเกิดขึ้นมาพร้อมกับการเกิดของกาแลคซี