CRISPR

Home » C » CRISPR
C, ENG-THA No Comments

CRISPR

 

คำนาม คำทางวิทยาศาสตร์ CRISPR-Cas9

(′คริส-เปอ-ร) หรือ (′คริส-เปอ-ร-′แคส-นาย-น)

 

CRISPR คือ กระบวนการหรือเทคนิคการการแก้ไขดัดแปลงพันธุกรรมหรือยีน โดยการตัดหรือตัดแล้วต่อส่วนของสารพันธุกรรมหรือที่รู้จักกันดีว่าดีเอ็นเอ

CRISPR อ่านว่า คริสเปอร์ (เป็นคำที่ย่อมาจาก clustered regularly interspaced short palindromic repeats ซึ่งคือ รูปแบบของลำดับดีเอ็นเอที่พบในจีโนมของเชื้อแบคทีเรียและจุลินทรีย์อื่น ๆ โดยที่หากเชื้อแบคทีเรียถูกคุกคามโดยเชื้อไวรัส ระบบภูมิคุ้มกันของแบคทีเรียจะใช้ คริสเปอร์ (CRISPR) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกันของแบคทีเรียเข้าทำลายพันธุกรรมของเชื้อไวรัสโดยการตัดต่อเปลี่ยนแปลงพันธุกรรมของเชื้อไวรัสจนไม่เป็นอันตรายต่อเชื้อแบคทีเรียนั้น นักวิทยาศาสตร์ใช้เทคนิคที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติของแบคทีเรียนี้ในการแก้ไขดัดแปลงพันธุกรรมชนิดอื่น ๆ รวมถึงแก้ไขพันธุกรรมของมนุษย์ด้วย

เทคนิคมีด้วยกันหลายชนิดขึ้นอยู่กับเอนไซม์ที่ใช้ เช่น CRISPR-Cas9 หรือ CRISPR/Cas9 (ย่อมาจาก CRISPR associated protein 9) คือ เอนไซม์ชนิดหนึ่งที่มีความสามารถในการตัดลำดับดีเอ็นเอโดยมีโมเลกุลชี้นำอยู่ภายในที่ถูกโปรแกรมไว้เพื่อชี้นำให้เอนไซม์ว่าจะตัดส่วนไหนของลำดับดีเอ็นเอ

ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์ได้พัฒนา CRISPR-Cas13 ที่สามารถใช้แก้ไขยีนของอาร์เอ็นเอ(RNA)แทนดีเอ็นเอ และโดยไม่ได้เป็นการตัดหรือตัดต่อแต่เป็นการแก้ไขนิวคลีโอเบสตัวหนึ่งตัวใด